Terminologia związana z wystawami przyrodniczo - łowieckimi

A


AMBONA

Podwyższenie, najczęściej drewniane, służące do obserwacji i polowania, ustawiane jest w łowisku, w miejscach, w których najczęściej pojawiają się zwierzęta łowne.

B


BADYLARZ
Samiec łosia, który nie wykształca poroża w formie łopat.
BADYLE
1/ nogi łosia, daniela i jelenia; 2/ poroże badylarza.
BARAN
Dorosły samiec muflona.
BARŁÓG
Miejsce zimowania niedźwiedzia.
BASIOR
Dorosły samiec wilka.
BOKOBRODY
Kępy sierści na policzkach rysia.
BUCHTA lub BUCHTOWISKO
Miejsce zryte przez dziki szukające pożywienia.
BUCHTOWANIE
Rycie gleby przez dziki w poszukiwaniu pożywienia.
BULGOT lub CZUSZYKANIE
Jeden z charakterystycznych głosów wydawanych podczas toków przez koguty cietrzewia.
BYK
Samiec jelenia, daniela, łosia i żubra.
BIEGI
Nogi żubra, łosia, jelenia, daniela, kozicy, muflona i dzika.
BUKOWISKO
Czas rui łosi (okres godowy łosi).

C


CAP
Samiec kozicy.
CHŁYST
Młody samiec jelenia.
CHMARA
Stado jeleni.
CHRAPY
Nos łosia, jelenia, daniela, muflona, sarny i kozicy.
CIELĘ
Młode jelenia, żubra, łosia, i daniela.
CHYB lub PIÓRA
Długie i sztywne włosy wyrastające na grzbiecie dzika i łosia, które w podnieceniu zwierzyna stroszy (stawia).

D


DWUNASTAK
Jeleń byk mający po 6 odnóg na każdej tyce.

E


Brak haseł rozpoczynających się na tę literę.

F


FAJKI
Zagięte do góry kły dzika rosnące w górnej szczęce.
FARBA
Krew zwierzyny.

G


GACH
Samiec zająca.
GAWRA lub BARŁÓG
Miejsce zimowania niedźwiedzia.
GLĘDZENIA
Głos wydawany przez łanie w czasie rykowiska.
GŁUSZKA lub GŁUSZYCA
Samica głuszca.
GOMÓŁA
Jeleń byk po zrzuceniu wieńca.
GRZEBIĄCE lub KURAKI
Rząd ptaków. W Polsce ze zwierząt łownych do kuraków należą: z rodziny głuszców - głuszec, cietrzew, jarząbek oraz z rodziny bażantów - kuropatwa, bażant i przepiórka.
GWIZD
Ryj dzika.

H


HUCZKA
Pora godowa u dzików.

I


Brak haseł rozpoczynających się na tę literę.

J


Brak haseł rozpoczynających się na tę literę.

K


KĄDZIEL

Grzywa żubra.

KĘSY

Zęby ssaków drapieżnych.

KICAĆ

O zającu lub króliku: poruszać się wolnymi skokami.

KIELNIA lub PLUSK

Ogon bobra.

KIERDEL

Stado muflonów lub kozic.

KITA

Ogon lisa i wiewiórki.

KLĘPA lub ŁOSZA

Samica łosia.

KNIAZIĆ

O zającu - wydawać głos przerażenia podobny do płaczu dziecka.

KOCICA

Samica zająca.

KOCIĆ SIĘ

O samicach rysia, sarny, muflona, kozicy, zająca i królika: wydawać potomstwo na świat.

KOCUR

Samiec rysia.

KOGUT

Samiec ptaków z rodziny kuraków.

KORONA

Odnogi wieńca jelenia powyżej opieraka.

KOT

Nazwa zająca i rysia.

KOTLINA lub KOTOWINA

Małe zagłębienie w ziemi, stanowiące w okresie bezśnieżnym legowisko zająca.

KOZA lub SIUTA

Samica sarny, kozicy.

KOZIOŁ lub ROGACZ

Samiec sarny.

KOŹLĘ

Młoda sarna, bez względu na płeć.

KOZA lub SIUTA

Samica sarny.

KOZIOŁ lub ROGACZ

Samiec sarny.

KOŻUCH lub SMUŻ

Futro zająca.

KOŹLĘ

Młode sarny.

KROWA

Samica żubra.

KURAKI lub GRZEBIĄCE

Rząd ptaków. W Polsce ze zwierząt łownych do kuraków należą: z rodziny głuszców - głuszec, cietrzew, jarząbek oraz z rodziny bażantów - kuropatwa, bażant i przepiórka.

KWOKTAĆ

O samicy głuszca lub cietrzewia: wydawać głos.

L


LATARNIA
Głowa wilka.
LEGOWISKO

1/ miejsce odpoczynku zwierzyny; 2/ miejsce odpoczynku psa, specjalnie przygotowane.
LIRA
Ogon cietrzewia, piękne trofeum z tego ptaka.
LISICA lub LISZKA
Samica lisa.
LOCHA lub SAMURA
Samica dzika (od trzeciego roku życia).
LOTKI
Najdłuższe pióra ptaka w skrzydłach.

Ł


ŁANIA

Samica jelenia szlachetnego i daniela.

ŁOPATACZ

Samiec łoś z porożem wykształconym w formie łopat.

ŁOPATY

Poroże daniela, łosia wykształcone w formie płaskich płyt.

ŁOSZA lub KLĘPA

Samica łosia.

ŁOSZAK

Młody łoś.

ŁOWCZY

Członek zarządu koła odpowiedzialny za sprawy łowieckie.

ŁOWIECTWO

wg Marka P. Krzemienia "1000 słów o łowiectwie": "w rozumieniu ustawy - planowe gospodarowanie zwierzyną, zgodnie z potrzebami gospodarki narodowej i wymogami ochrony przyrody. Podstawowymi działami łowiectwa są: hodowla, ochrona i pozyskanie zwierzyny, realizowane zgodnie z prawem i etyką łowiecką. Łowiectwo obejmuje całokształt zagadnień dotyczących zwierzyny, jej hodowli i ochrony, zagospodarowania łowisk, polowania (odłowów), broni i amunicji myśliwskiej, strzelectwa, akcesoriów, psa myśliwskiego, ustawodawstwa, historii, tradycji, języka i kultury łowieckiej, związanej z łowiectwem twórczości literackiej, muzycznej i plastycznej itd."

ŁOWNY

1/ o zwierzętach zaliczanych przez ustawę do zwierząt łownych; 2/ o samcach jeleniowatych, które osiągnęły pełnię rozwoju osobniczego, a ich poroże szczytową formę.

ŁYŻKI

Uszy jeleniowatych.

M


MARCOWANIE

Okres godowy rysi i żbików.

MATECZNIK

Gęstwina w głębi lasu.

MEDALION

Spreparowana przednia część zwierzyny, naśladująca wygląd naturalny.

MYŁKUS

Kozioł o nieprawidłowym porożu.

MYŚLISTWO

wg Marka P. Krzemienia "1000 słów o łowiectwie": "element składowy łowiectwa, obejmujący całokształt zagadnień związanych z wykonywaniem polowania."

N


NAGANKA

Grupa ludzi napędzająca zwierzynę w kierunku myśliwych.

NADOCZNIAKI

Druga odnoga (pomiędzy opierakiami i oczniakami) wieńca jelenia.

NIEDOLISEK

Młody niedojrzały lis (w wieku do 6 miesięcy).

O


OCZNIAKI

Pierwsza odnoga wieńca jelenia.

ODYNIEC

Stary samiec dzika (powyżej 4 lat).

OMYK

Ogon zająca.

OPIERAKI

Trzecia odnoga wieńca jelenia.

ORĘŻ

Kły dzika (fajki wyrastające ze szczęki górnej i szable wyrastające ze szczęki dolnej).

OSTOJA

Teren, na którym chętnie przebywa zwierzyna.

OWCA

Samica muflona.

P


PARKOTY

Okres godowy u zajęcy.

PAROSTKI

Poroże kozła sarny.

PASYNKI

Odnogi na łopatach bądź rosochach.

PASZCZĘKA

Pysk niedźwiedzia.

PERUKARZ

Jeleń - byk lub kozioł noszący poroże zdeformowane w kształcie narośli kostnej pokrytej scypułem. Powstanie peruki wiąże się z utratą lub uszkodzeniem jąder.

PĘDZELEK

Kępa długich włosów na końcu ucha rysia.

PIASTUN

Młody niedźwiedź, roczniak.

PIEŚŃ GŁUSZCA

Głos wydawany przez tokującego głuszca. Składa się z 4 wyraźnie oddzielonych zwrotek: klapanie, trelowanie, korkowanie, szlifowanie.

PIRS

Samiec lisa lub borsuka.

PIÓRA lub CHYB

Długie o sztywne włosy wyrastające na grzbiecie dzika i łosia, które w podnieceniu zwierz stroszy (stawia).

PLUSK lub KIELNIA

Ogon bobra.

PŁOWA ZWIERZYNA

Myśliwska nazwa obejmująca: jelenie, sarny, łosie i daniele.

POKOT

Ogół upolowanej zwierzyny.

POLANO lub WIECHA

Ogon wilka.

POLOWANIE

Strzelanie i łowienie zwierzyny sposobami zgodnymi z prawem.

POMYKAĆ

O lisie, zającu i króliku: biec.

POROŻE

Występuje u jeleniowatych, jest zrzucane sezonowo.

PRZELATEK

Dzik w drugim roku życia.

R


ROGACZ lub KOZIOŁ

Samiec sarny.

ROGI

Występują u gatunków parzystokopytnych, należących do pustorogich, wyrastają u samców i samic, nie są zrzucane.

ROSOCHY

Poroże łosia nie wykształcone w formie łopat.

ROZŁOGA

Rozpiętość tyk poroża zwierzyny płowej; mierzy się ją w najszerszym rozwarciu.

RYK

Głos jelenia byka w okresie rykowiska.

RYKOWISKO

Okres godowy jeleni.

RYSICA

Samica rysia.

S


SAMURA lub LOCHA
Samica dzika (od trzeciego roku życia).
SCYPUŁ
Owłosiony naskórek pokrywający poroże zwierzyny płowej w trakcie wzrostu.
SIUTA lub KOZA
Samica sarny.
SKOKI
Nogi zająca.
SKRZEKOT
Krzyżówka głuszca z cietrzewiem.
SŁUCHY
Uszy dzika, zająca, królika.
SMUŻ lub KOŻUCH
Futro zająca.
STAWKA
Noga lisa lub borsuka.
STĘKANIE
Głos byka jelenia i łosia w okresie godowym.
STRUGI
Przednie siekacze zająca i królika, bobra.
SUKNIA
Sierść ssaków.
SZABLE
Dolne kły samca dzika.
SZARAK
Popularna nazwa zająca.
SZARAWARY
Uda niedźwiedzia.
SZCZENIĘ
Młody pies, wilk, lis, borsuk, jenot itd.
ŚLIMY
Rogi muflona.

T


TABAKIERA
Nos dzika.
TOKOWISKO
Miejsce gdzie odbywają się zbiorowe zaloty niektórych ptaków.
TROP
Odcisk kończyn zwierząt na ziemi lub śniegu.
TRZESZCZE
Oczy zająca.
TYKA
Odnoga wyrastająca z możdżeni zwierzyny płowej.

U


Brak haseł rozpoczynających się na tę literę.

W


WACHLARZ

Ogon koguta głuszca.

WADERA lub WILCZYCA

Samica wilka.

WARCHLAK

Dzik w pierwszym roku życia.

WATAHA

Stado wilków lub dzików.

WIECHA lub POLANO

Ogon wilka.

WIENIEC

Poroże jelenia byka.

WIETRZNIK

Nozdrza u zwierząt drapieżnych i psa.

WILCZYCA lub WADERA

Samica wilka.

WYCINEK

Trzyletni samiec dzika.

WYFARBOWANA SZTUKA

Zwierzę, które zmieniło suknię z letniej na zimową lub z zimowej na letnią (dotyczy to również ptaków).

Z


ZIERNIKI

Oczy ptaków. Zierniki kogutów cietrzewi są ozdobione półksiężycowatymi różami lub koralami.

ZRZUT

Pojedyncza tyka poroża zrzucana przez samca jeleniowatych.

ZWIERZYNA

Zwierzęta łowne.

ZWIERZYNA CZARNA

Dziki.

ZWIERZYNA DROBNA

Lisy, zające, króliki, borsuki, jenoty, kuny, wydry, piżmaki, tchórze, wiewiórki oraz wszystkie ptaki łowne w wyjątkiem dropia.

ZWIERZYNA GRUBA

Łosie, jelenie, daniele, muflony, sarny, rysie, wilki, dziki i dropie.

ZWIERZYNA PŁOWA

Łosie, jelenie, daniele, sarny.

Ź


Brak haseł rozpoczynających się na tę literę.

Ż


ŻEROWISKO

Miejsce, gdzie jada zwierzyna.

ŻUBRZYCA

Samica żubra.

wróć


Newsletter

 

Biuletyn Informacji PublicznejMuzeum Łowiectwa i Jeździectwa 2012 Wszystkie prawa zastrzeżone. ul. Szwoleżerów 9, 00-464 Warszawa,
tel.: 22 522 66 30 fax. 22 628 46 99, www.muzeum.warszawa.pl, mlij@muzeum.warszawa.pl
Projekt & wykonanie www.futureindesign.com Darmowy czytnik PDF dla osób niedowidzących